DeFi giả phải đăng ký, 60 phiếu là ngưỡng: CLARITY Act bản mới sửa những quy tắc then chốt nào?

Tác giả gốc: ChandlerZ, Foresight News

Ngày 10 tháng 9, các Thượng nghị sĩ Cộng hòa Hoa Kỳ đã công bố văn bản sửa đổi dài 630 trang của Đạo luật Minh bạch Thị trường Tài sản Kỹ thuật số (CLARITY Act), dự kiến viết lại toàn bộ H.R.3633 đã được Hạ viện thông qua dưới dạng một tu chính án thay thế. Chủ tịch Tiểu ban Tài sản Kỹ thuật số thuộc Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, bà Cynthia Lummis, người phụ trách thúc đẩy dự luật, cho biết phiên bản mới đã tiếp thu hơn 100 sửa đổi do các nghị sĩ Dân chủ đề xuất.

Thượng viện sẽ tiến hành bỏ phiếu chấm dứt tranh luận về việc bắt đầu xem xét vào lúc 14:15 ngày 15 tháng 9 theo giờ miền Đông Hoa Kỳ. Lá phiếu này chỉ quyết định liệu Thượng viện có thể bắt đầu xử lý dự luật hay không, cần 60 phiếu ủng hộ, và chưa đồng nghĩa với việc dự luật được Thượng viện thông qua. The Block dẫn nguồn từ Politico cho biết, tính đến ngày 10 tháng 9, văn bản mới vẫn chưa nhận được sự ủng hộ của các nghị sĩ Dân chủ.

CLARITY Act tìm cách phân định phạm vi quản lý của SEC và CFTC đối với thị trường tiền mã hóa Hoa Kỳ. Tháng 7 năm 2025, Hạ viện đã thông qua H.R.3633 với 294 phiếu thuận và 134 phiếu chống, trong đó có 78 nghị sĩ Dân chủ bỏ phiếu thuận; tháng 5 năm nay, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện lại thúc đẩy phiên bản của riêng mình với 15 phiếu thuận và 9 phiếu chống. Văn bản dài 616 trang công bố vào tháng 7 lần đầu tiên hợp nhất phương án của Ủy ban Ngân hàng và Ủy ban Nông nghiệp, và phiên bản tháng 9 đã bổ sung thêm 14 trang trên cơ sở đó.

Nếu dự luật có hiệu lực, các sàn giao dịch hàng hóa kỹ thuật số, nhà môi giới và nhà giao dịch sẽ phải đăng ký với CFTC, đồng thời chịu các nghĩa vụ về tách biệt tài sản khách hàng, quản lý xung đột lợi ích, lưu trữ hồ sơ giao dịch và bảo vệ phá sản. Chứng khoán và cổ phiếu token hóa tiếp tục chịu sự quản lý của SEC, và các token mạng đáp ứng định nghĩa "tài sản liên kết" cần công bố tiến độ dự án, phân bổ token và lượng nắm giữ của các bên liên quan.

Các giao thức DeFi không phi tập trung được bổ sung lộ trình đăng ký CFTC

Văn bản tháng 7 đã yêu cầu SEC và Bộ Tài chính Hoa Kỳ xây dựng quy tắc cho "các giao thức giao dịch tài chính phi tập trung", áp dụng cho những người kiểm soát tham gia vào các hoạt động môi giới chứng khoán, giao dịch, thực thi, thanh toán bù trừ hoặc lưu ký. Phiên bản tháng 9 đã bổ sung các sắp xếp tương ứng trong phần Đạo luật Giao dịch Hàng hóa, giao hoạt động kinh doanh hàng hóa kỹ thuật số giao ngay cho CFTC xử lý, đồng thời yêu cầu CFTC cùng với SEC và Bộ Tài chính xây dựng quy tắc.

Phiên bản mới liệt kê ba loại điều kiện đánh giá. Nếu giao thức tồn tại người kiểm soát có khả năng thay đổi chức năng, cách vận hành hoặc quy tắc đồng thuận, giao dịch không hoàn toàn được thực thi theo các quy tắc minh bạch được viết sẵn trong mã, hoặc có người có thể hạn chế, kiểm duyệt và cấm người dùng sử dụng, thì chỉ cần đáp ứng một trong các điều kiện đó là có thể rơi vào phạm vi "không phi tập trung". Yêu cầu quản lý được xác định theo các chức năng thực tế như môi giới, giao dịch, thực thi, thanh toán bù trừ và lưu ký; việc nhóm sử dụng các tên gọi như DAO, quỹ hoặc giao thức mã nguồn mở sẽ không thay đổi kết quả đánh giá.

Các bên vận hành giao thức giữ lại khóa nâng cấp, công tắc tạm dừng, quyền kiểm duyệt giao dịch hoặc quyền kiểm soát tài sản có thể phải chịu nghĩa vụ đăng ký CFTC, công bố thông tin, lưu trữ hồ sơ, giám sát hoạt động và tuân thủ Đạo luật Bảo mật Ngân hàng. Những người chỉ vận hành nút, cung cấp oracle, công bố mã, phát triển ví không lưu ký hoặc cung cấp giao diện chỉ đọc sẽ không phải chịu nghĩa vụ đăng ký CFTC chỉ vì các hoạt động này; việc chỉ tham gia ủy ban an ninh hoặc ứng phó sự cố cũng không đơn lẻ bị coi là kiểm soát giao thức. CFTC vẫn có thể thực hiện hành động thực thi đối với gian lận, thao túng và báo cáo sai sự thật.

Làm rõ hơn quy định về thị trường dự đoán và hợp tác xã tín dụng

Văn bản tháng 9 giới hạn biện pháp bảo vệ DeFi ở phía CFTC đối với hàng hóa kỹ thuật số giao ngay và giao dịch tiền mặt. Thị trường dự đoán thường sử dụng hợp đồng sự kiện, nên không thể tự động nhận được miễn trừ DeFi thông qua điều khoản này. Bà Lummis cho biết, sửa đổi này đáp ứng lo ngại của các bộ lạc người Mỹ bản địa về việc thị trường dự đoán lách quyền cờ bạc của bộ lạc và các quy tắc cờ bạc của tiểu bang. Dự luật không trực tiếp phán quyết liệu hợp đồng sự kiện có thuộc sản phẩm cờ bạc hay không, và tranh chấp giữa thẩm quyền của CFTC, luật tiểu bang và các thỏa thuận cờ bạc của bộ lạc vẫn sẽ tiếp diễn.

Điều khoản về hợp tác xã tín dụng cũng được điều chỉnh kỹ thuật. Các hợp tác xã tín dụng liên bang có thể sử dụng tài sản kỹ thuật số hoặc sổ cái phân tán để thực hiện các hoạt động thanh toán, cho vay, lưu ký hoặc giao dịch mà pháp luật đã cho phép, và các hợp tác xã tín dụng nhận tiền gửi được bảo hiểm có thể hoạt động trong cùng điều kiện. Văn bản đồng thời ghi chú rằng điều khoản này không mở rộng thẩm quyền pháp lý hiện có của hợp tác xã tín dụng, cũng không miễn trừ các yêu cầu về vốn, quản lý rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.

Điều khoản về lợi tức stablecoin và đạo đức quan chức gần như không thay đổi

Phiên bản mới tiếp tục cấm các nhà cung cấp dịch vụ tiền mã hóa và các bên liên kết trả cho người dùng Hoa Kỳ lãi suất hoặc lợi tức thụ động chỉ phát sinh từ việc nắm giữ stablecoin thanh toán, đồng thời vẫn giữ lại phần thưởng từ các hoạt động thực tế như thanh toán, chuyển tiền, trao đổi, thanh toán bù trừ và cung cấp thanh khoản. SEC, CFTC và Bộ Tài chính cần cùng xây dựng quy tắc chi tiết trong vòng một năm sau khi dự luật được ký thành luật. Ngành ngân hàng muốn hạn chế thêm phần thưởng stablecoin, trong khi các nền tảng tiền mã hóa muốn giữ lại các ưu đãi giao dịch và sử dụng; văn bản tháng 9 chưa chấm dứt tranh chấp giữa hai bên.

Điều khoản đạo đức quan chức cũng tiếp tục theo phương án tháng 7, theo đó công chức, nhân viên liên bang và vợ/chồng của họ trong thời gian đương nhiệm không được phát hành hoặc tài trợ tài sản kỹ thuật số với điều kiện nhận được lợi ích đối ứng, nhưng có thể nắm giữ tài sản kỹ thuật số như một khoản đầu tư. Hành vi vi phạm chỉ bị Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ khởi kiện dân sự; tổng chưởng lý tiểu bang và cá nhân không thể khởi kiện. Lệnh cấm này sẽ hết hiệu lực vào trưa ngày 20 tháng 1 năm 2029. Các nghị sĩ Dân chủ như Elizabeth Warren trước đó đã yêu cầu mở rộng phạm vi áp dụng và chủ thể thực thi, nhưng phiên bản mới không có điều chỉnh lớn.

Hồi tháng 7, 7 người gồm các Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Warner, Cory Booker, Ruben Gallego đã từng cùng tuyên bố rằng các điều khoản về đạo đức quan chức, bảo vệ người tiêu dùng, tài chính bất hợp pháp, xung đột lợi ích và tính toàn vẹn thị trường vẫn cần được tăng cường. Nếu ngày 15 tháng 9 không đạt được 60 phiếu, H.R.3633 sẽ tiếp tục nằm lại tại Thượng viện, và SEC cùng CFTC chỉ có thể dựa vào thẩm quyền hiện có để ban hành quy tắc riêng; nếu lá phiếu thủ tục được thông qua, Thượng viện vẫn phải xử lý các tu chính án và tiến hành bỏ phiếu cuối cùng. Văn bản được Thượng viện thông qua có khác biệt so với phiên bản của Hạ viện, nên Hạ viện vẫn cần chấp nhận văn bản của Thượng viện hoặc hai viện thương lượng để thống nhất phiên bản, sau đó mới có thể trình Tổng thống ký. Phần lớn các điều khoản của dự luật dự kiến có hiệu lực sau 360 ngày kể từ khi được ký thành luật, còn các điều khoản liên quan đến việc ban hành quy tắc thực thi còn phải chờ 60 ngày sau khi quy tắc cuối cùng được công bố.