Niêm yết coin thành máy rút tiền, hai kỹ sư Robinhood bị truy tố vì giao dịch nội gián

Tác giả:Mã Hách, Foresight News

Ngày 15 tháng 9, Văn phòng Công tố viên Quận Nam New York (SDNY) thuộc Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố hai bản cáo trạng hình sự, buộc tội cựu kỹ sư Robinhood Markets Hefu Chai (36 tuổi, Menlo Park, California) và Huaisong Xiang (còn gọi là Jerry Xiang, 30 tuổi, Jersey City, New Jersey) về tội gian lận hàng hóa và gian lận chuyển tiền. Công tố viên cho biết, hai người đã lợi dụng thông tin niêm yết coin chưa công bố của Robinhood Crypto mà họ nắm được trong quá trình làm việc, mua trước hợp đồng tương lai vĩnh cửu của các token tương ứng trên Hyperliquid, mỗi người thu lợi hơn 50.000 USD.

Chai đã ra hầu tòa cùng ngày tại Quận Bắc California, Xiang ra hầu tòa trước Thẩm phán sơ thẩm liên bang Ona T. Wang tại Quận Nam New York. Vụ án do Nhóm chuyên trách gian lận chứng khoán và hàng hóa của SDNY thụ lý, Trợ lý Công tố viên Alexandra N. Rothman chủ trì truy tố, đặc vụ FBI Joseph Kim tuyên thệ.

Sau khi tin tức được công bố, giá cổ phiếu HOOD giảm khoảng 3% trong ngày. Người phát ngôn của Robinhood nói với nhiều phương tiện truyền thông rằng công ty không dung thứ cho giao dịch nội gián, đã có chính sách và quy trình chống giao dịch nội gián đối với việc niêm yết coin mới, ngay khi phát hiện đã tiến hành điều tra nội bộ và báo cáo cho cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan quản lý, sẽ tiếp tục hợp tác điều tra. Forbes đưa tin, luật sư Robert Stahl của Xiang tại New Jersey phản hồi: "Thân chủ của tôi phủ nhận cáo buộc và sẽ biện hộ hết mình trước tòa." Phía Chai hiện chưa có bình luận công khai. Cả hai đều đã rời công ty.

Vi phạm Đạo luật Giao dịch Hàng hóa và Đạo luật Gian lận Chuyển tiền

Trong bản cáo trạng, mỗi người bị buộc tội hai tội danh: vi phạm Đạo luật Giao dịch Hàng hóa, mức án tối đa 10 năm; gian lận chuyển tiền tối đa 20 năm. Mức án do thẩm phán quyết định cuối cùng.

Đây không phải là "giao dịch nội gián trên cổ phiếu của chính công ty mình" theo nghĩa truyền thống. Logic của bản cáo trạng là: lịch niêm yết coin là thông tin mật có giá trị thương mại đối với công ty; hai người đã vi phạm nghĩa vụ bảo mật đối với người sử dụng lao động; họ không tranh mua trên sàn giao ngay của Robinhood mà đến Hyperliquid mở vị thế mua vĩnh cửu, thu lợi từ phía đối tác.

Thông tin niêm yết coin ngay cả trong nội bộ công ty cũng không phải ai cũng xem được, chỉ mở cho một nhóm nhỏ nhân viên được chỉ định là người nắm thông tin nội bộ. Chính sách "Thông tin bảo mật và Giao dịch nội gián" của công ty cấm nhân viên giao dịch chứng khoán, tài sản mã hóa, hợp đồng sự kiện hoặc các công cụ tài chính khác khi nắm giữ thông tin trọng yếu chưa công bố có được trong thời gian làm việc. Đối với người nắm thông tin nội bộ, trước khi Robinhood công bố công khai việc niêm yết hoặc hủy niêm yết mới, và trong vòng 24 giờ sau khi công bố, nghiêm cấm giao dịch trên Robinhood hoặc bất kỳ nền tảng nào khác.

Tháng 11 năm 2024, hai người lần lượt nhận được email với nội dung đại ý: vì sẽ tiếp xúc với thông tin niêm yết tài sản số, "phải bảo mật thông tin... không được lạm dụng quyền truy cập hoặc kiến thức liên quan, bao gồm cả việc mua bán tài sản cụ thể dựa trên thông tin chưa công bố đó". Tháng 5 năm 2025, một thành viên tại văn phòng Manhattan trong kênh còn gửi lời nhắc: còn một ngày nữa là lên sàn... lệnh cấm giao dịch 24 giờ đối với nhân viên sẽ có hiệu lực.

Chi tiết giao dịch nội gián

Token của Robinhood thường có thể giao dịch trước khi "thông báo niêm yết" công khai được đăng tải tới một giờ, trong khoảng thời gian này sẽ xuất hiện mức tăng giá rõ rệt. Chai và Xiang chính là lợi dụng "khoảng thời gian chênh lệch vàng" giữa lúc đã niêm yết nhưng chưa công bố này để đóng vị thế chính xác. Hyperliquid là một sàn giao dịch phái sinh phi tập trung chưa được CFTC Mỹ phê duyệt, và đã chặn địa lý đối với IP của Mỹ. Hai cựu kỹ sư Robinhood này đã cố ý sử dụng VPN để lách quy định của Mỹ, nhưng cuối cùng vẫn không thoát khỏi lưới pháp luật.

Chai làm việc từ khoảng năm 2021 đến tháng 5 năm 2026, với vai trò là trưởng nhóm kỹ thuật, trực tiếp chịu trách nhiệm niêm yết tài sản số mới. Xiang làm việc từ khoảng năm 2024 đến tháng 9 năm 2026, là kỹ sư phần mềm, làm việc tại văn phòng Manhattan, tham gia vào các công việc kỹ thuật liên quan đến niêm yết coin.

Bên công tố còn đưa bằng chứng vào bản cáo trạng.

Chai có một tài khoản sàn giao dịch tiền mã hóa được mở vào ngày 17 tháng 12 năm 2017. Đặc vụ của bên công tố đã liên kết tài khoản này với ba ví Hyperliquid:

• 0x54838fecefbc608874726bebc90ffdf1cd2dbc7b
• 0xaf1772eba267b8b85fbe7738476ead5960b83a88
• 0xf01ec38c7e3aaa447d25e6e406319a4add647191

Căn cứ liên kết bao gồm: từ ngày 13 tháng 11 năm 2025 đến ngày 15 tháng 3 năm 2026, ví thứ nhất đã chuyển khoảng 100.000 USD vào tài khoản đã xác minh danh tính của anh ta; ngày 4 tháng 12 năm 2025, tài khoản đã xác minh danh tính đã gửi Ethereum trị giá 5 USD đến ví liên kết để thực hiện giao dịch thử nghiệm. Ví thứ hai và thứ ba cũng có giao dịch qua lại với tài khoản đã xác minh danh tính và với nhau từ vài nghìn đến vài chục nghìn USD.

Các tài sản cơ sở được nêu trong bản cáo trạng bao gồm MEW, MOODENG, cũng như ASTER, XPL, HYPE, ENA, AERO, SYRUP, LDO, DOT, v.v.; trong đó, sau khi nhận được tin nhắn Slack vào ngày 21 tháng 5 năm 2025, ngày 22 tháng 5 đã dùng ví liên kết mở vị thế mua MEW, MOODENG, một phần vị thế đã được đóng trước khi công bố công khai và thu lợi nhuận. Ngày 9 tháng 10 năm 2025, sau khi có trao đổi liên quan trong kênh, khoảng 8 giờ sáng ngày 16 tháng 10, một ví liên kết khác đã mở vị thế mua ASTER, XPL.

Thủ đoạn và chi tiết phạm tội của Xiang cũng được ghi lại từng cái một.

Xiang đã mở tài khoản sàn giao dịch đã xác minh danh tính vào ngày 23 tháng 7 năm 2022. Ngày 12 tháng 3 năm 2025, anh ta chuyển khoảng 18 ETH, tương đương khoảng 34.000 USD vào thời điểm đó, đến ví 0x8081C8c38E6196a906CDa605444d66697E8BaCf9. Sau đó, ví này được dùng để mở vị thế mua vĩnh cửu của các token tương ứng.

Ngày 10 tháng 3 năm 2025, kênh nội bộ mật nhắc công ty cân nhắc niêm yết memecoin POPCAT vào ngày 13 tháng 3. Ngày 12 tháng 3, anh ta hoàn tất việc chuyển 18 ETH nói trên; cùng ngày, kênh xác nhận niêm yết coin vào 9 giờ sáng ngày 13 tháng 3. Ngày 13 tháng 3, ví này mở vị thế mua vĩnh cửu POPCAT, và đóng vị thế thu lợi nhuận khi POPCAT đã có thể giao dịch trên Robinhood nhưng công ty chưa công bố thông báo niêm yết công khai.

Ngày 21 tháng 5 năm 2025, kênh nội bộ mật cho biết ngày hôm sau sẽ niêm yết MEW và MOODENG. Ngày 22 tháng 5, cùng ví này mở vị thế mua vĩnh cửu của hai token này. MOODENG được đóng vị thế thu lợi nhuận khi nền tảng đã có thể giao dịch nhưng thông báo chưa được đưa ra; vị thế mua MEW thì được đóng trước khi nền tảng mở cửa và trước khi có thông báo.

Đáng chú ý là, ngày 13 tháng 3 năm 2025, một cộng sự ở ngoài lãnh thổ Mỹ đã chuyển khoảng 33.395 USDC vào ví phạm tội này, và người này còn liệt kê Xiang là người liên hệ trong đơn xin thị thực. Điều này cho thấy không chỉ là "hành vi phạm tội cá nhân", mà rất có thể liên quan đến "đồng phạm" xuyên quốc gia hoặc giữ tiền hộ.

Ngày 1 tháng 8 năm 2025, kênh nội bộ mật cho biết khoảng ngày 7 tháng 8 sẽ niêm yết ONDO. Ngày 7 tháng 8 mở vị thế mua, tương tự đóng vị thế thu lợi nhuận khi nền tảng đã có thể giao dịch và trước khi có thông báo chính thức.

Ngày 23 tháng 1 năm 2026, kênh nội bộ mật cho biết khoảng ngày 29 tháng 1 sẽ niêm yết RENDER của Render Network. Ngày 29 tháng 1 mở vị thế mua, tương tự đóng vị thế thu lợi nhuận trước khi có thông báo.

Bản cáo trạng còn viết: từ tháng 5 năm 2025 đến tháng 2 năm 2026, ví này còn có ít nhất 10 cơ hội thực hiện hành vi phạm tội khác.

Tiền lệ

Tháng 7 năm 2022, SDNY đã truy tố Ishan Wahi, lúc đó là giám đốc sản phẩm của Coinbase, cùng em trai Nikhil Wahi và người quen Sameer Ramani, gọi đây là "vụ án giao dịch nội gián tiền mã hóa đầu tiên". Bên công tố cáo buộc Ishan từ tháng 6 năm 2021 đến tháng 4 năm 2022 đã nhiều lần tiết lộ thông tin mật về việc Coinbase sắp niêm yết coin cho hai người kia, họ đã mua trước ít nhất 25 loại tài sản mã hóa trong ít nhất 14 lần trước khi công bố, tổng lợi nhuận đã thực hiện và chưa thực hiện khoảng 1,5 triệu USD.

Nikhil đã nhận tội một tội danh đồng phạm gian lận chuyển tiền vào tháng 9 năm 2022, và bị Thẩm phán Loretta A. Preska kết án 10 tháng tù vào tháng 1 năm 2023, đồng thời bị lệnh tịch thu khoảng 892.500 USD. Ishan đã nhận tội hai tội danh đồng phạm gian lận chuyển tiền vào tháng 2 năm 2023, và bị kết án hai năm tù vào ngày 9 tháng 5 cùng năm, cộng thêm hai năm quản chế, và tịch thu 10,97 ETH cùng 9.440 USDT.

Khi đó, Công tố viên Quận Nam New York Damian Williams nói: "Cho dù hành vi bất hợp pháp xảy ra trên thị trường chứng khoán hay thị trường tài sản mã hóa, văn phòng này đều sẽ truy tố." SEC cùng thời điểm đã đệ đơn kiện dân sự đối với anh em nhà Wahi, sau đó kết thúc bằng cách dùng tiền tịch thu hình sự để bù trừ khoản thu lợi bất chính. Ramani bỏ trốn trong thời gian dài.

Thị trường NFT cũng từng có vụ án tương tự. Cựu giám đốc sản phẩm của OpenSea Nathaniel Chastain bị cáo buộc từ tháng 6 đến tháng 9 năm 2021 đã lợi dụng thông tin nội bộ về "NFT nào sẽ được lên trang chủ", dùng ví ẩn danh mua trước, sau khi được trưng bày trên trang chủ thì bán ra, lợi nhuận gấp khoảng hai đến năm lần giá mua. Tháng 5 năm 2023, bồi thẩm đoàn kết luận tội gian lận chuyển tiền và rửa tiền được thành lập, ngày 22 tháng 8 cùng năm, Thẩm phán Jesse Furman tuyên án ba tháng tù giam, ba tháng quản thúc tại nhà, ba năm quản chế, phạt 50.000 USD, và tịch thu 15,98 ETH.

Đặt ba vụ án lại với nhau, con đường thay đổi, nhưng cơ quan thực thi pháp luật thì không đổi. Vụ Coinbase là nhân viên sàn giao dịch tập trung tiết lộ danh sách niêm yết coin giao ngay cho người thân bạn bè, mua coin trên thị trường công khai. Vụ OpenSea là thông tin đề xuất trang chủ biến thành giao dịch mua bán NFT. Vụ Robinhood là nhân viên biết thông tin tự mình ra tay, chuyển lịch niêm yết coin sang sàn giao dịch vĩnh cửu trên một chuỗi khác.

Đổi địa điểm, đổi hình thức hợp đồng, không cấu thành miễn trách.