Anthropic vừa kêu gọi giảm tốc đã phải ra mắt mô hình sớm để giữ thị phần

Tác giả: Phan Lăng Phi

Chỉ bảy ngày sau khi kêu gọi "chậm lại", Anthropic đã phải đối mặt với áp lực làm đảo lộn nhịp độ phát hành của chính mình.

Theo Reuters, trong bối cảnh mô hình mới GPT-6 Astra của OpenAI chỉ mới ra mắt được hai tuần và thị phần trong phân khúc doanh nghiệp sụt giảm mạnh, Anthropic đang đánh giá khả năng phát hành mô hình mới sớm hơn dự kiến. Sự thay đổi này phản ánh một thực tế: trước áp lực đếm ngược IPO và cạnh tranh thị trường khốc liệt, ưu tiên tăng trưởng được đặt cao hơn tuyên bố về an toàn.

Theo Reuters, nội bộ Anthropic đã thảo luận về việc phát hành mô hình mới sớm, và các nguồn tin còn tiết lộ trợ lý AI Claude đang tham gia sâu vào quá trình nghiên cứu phát triển mô hình thế hệ tiếp theo. Đồng thời, báo cáo cũng cho biết kế hoạch IPO của Anthropic có thể bị lùi sang tháng 11.

Động thái này xuất phát trực tiếp từ dữ liệu người dùng của OpenRouter. Astra ra mắt khoảng hai tuần đã chiếm khoảng 13% thị phần chi tiêu AI của doanh nghiệp, trong khi dòng Fable của Anthropic chỉ khoảng 8%. Peter Walker, giám đốc phân tích của OpenRouter, công bố biểu đồ cho thấy sau khi Astra ra mắt, thị phần của OpenAI tăng nhanh, đạt khoảng 65% vào tuần đầu tháng 9, còn Anthropic giảm xuống khoảng 35% — đây là lần đầu tiên sau hai năm rưỡi OpenAI vượt qua Anthropic trên nền tảng này.

Astra đảo ngược thị phần chỉ trong hai tuần

Đầu tháng 9 năm nay, hai công ty đã có những động thái cạnh tranh dày đặc về nhịp độ phát hành. Ngày 1 tháng 9, Anthropic phát hành Fable 5.1, định vị là "mô hình lập trình và tri thức mạnh nhất", đồng thời giảm 75% giá đọc bộ nhớ đệm, nhằm củng cố nền tảng khách hàng doanh nghiệp bằng lợi thế giá trị. Chỉ hai ngày sau, OpenAI phát hành Astra vào ngày 3 tháng 9, CEO Sam Altman cho biết "đang nỗ lực đưa Astra đến tay mọi người nhanh nhất có thể".

Dữ liệu thị phần sử dụng token hàng tuần của OpenRouter cho thấy, từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2026, Anthropic duy trì ổn định trên 50% thị phần nền tảng; sau khi Astra ra mắt, thị phần của OpenAI tăng nhanh, lên khoảng 65% vào tuần đầu tháng 9, còn Anthropic cùng kỳ giảm xuống khoảng 35%. Sự đảo ngược này chỉ mất khoảng hai tuần.

Đối với Anthropic, vấn đề không chỉ là cú sốc từ mô hình mới, mà còn ở chỗ sản phẩm chủ lực trước đó đã có dấu hiệu ế ẩm. Fable 5 ra mắt hai tháng, khách hàng doanh nghiệp ít mặn mà nâng cấp lên phiên bản cao cấp nhất, thị phần dao động quanh mức 11%, nhiều người dùng chọn Opus 5 có giá trị tốt hơn. Sự xuất hiện của Astra có thể làm lung lay cả vị thế "đủ dùng" trên thị trường.

Rạn nứt giữa câu chuyện "chậm lại" và áp lực thương mại

Bối cảnh của động thái phòng thủ này khiến dư luận đặc biệt chú ý. Ngày 12 tháng 9, CEO Anthropic Dario Amodei đăng bài dài công khai kêu gọi giảm tốc độ phát triển AI. Sam Altman và Elon Musk sau đó hiếm hoi công khai hưởng ứng, nói rằng "Dario nói đúng".

Tuy nhiên, chỉ bảy ngày sau, Reuters đưa tin Anthropic đang cân nhắc phá vỡ nhịp độ phát hành đã định để ra mắt mô hình mới sớm hơn. Sự thay đổi này phơi bày sức căng giữa câu chuyện thương hiệu và thực tế thương mại của Anthropic: ngọn cờ an toàn và phát triển có trách nhiệm không thể ngăn khách hàng doanh nghiệp lựa chọn bằng hành vi sử dụng thực tế.

Đối với một công ty lấy "AI có trách nhiệm" làm nhãn hiệu cốt lõi và đang tiến hành IPO, việc ra mắt mô hình sớm là động thái phòng thủ hợp lý về mặt thương mại, nhưng cũng đồng nghĩa với việc trong vòng hai tuần, họ phải xem xét lại logic của "cuộc đua tăng tốc" mà chính họ từng công khai chỉ trích.

Sắp xếp lại ưu tiên trong cửa sổ IPO

Theo Reuters, lịch trình IPO của Anthropic có thể bị lùi sang tháng 11, điều này càng thu hẹp không gian xoay xở trong chiến lược phát hành. Trước thềm niêm yết, tính minh bạch của tăng trưởng doanh thu và thị phần là yếu tố sống còn đối với định giá và niềm tin nhà đầu tư.

Nhìn từ dữ liệu khách hàng doanh nghiệp, đà tăng trưởng của dòng Fable đã chậm lại; sau khi Astra ra mắt, thị phần của Anthropic trên nền tảng OpenRouter bị xói mòn nhanh chóng. Trong bối cảnh đó, việc ra mắt mô hình mới sớm là lựa chọn mà Anthropic buộc phải cân nhắc dưới áp lực kép từ logic thương mại và nhịp độ IPO.