Venezuela gần đạt thỏa thuận: Dự kiến chuyển 4 tỷ USD vàng từ London sang New York

Theo Financial Times ngày 18, dẫn lời bốn nguồn tin am hiểu vấn đề, theo các điều khoản của thỏa thuận đang được thảo luận, chính phủ lâm thời do quyền tổng thống Delcy Rodríguez lãnh đạo sẽ giành quyền kiểm soát pháp lý đối với số vàng trị giá khoảng 4 tỷ USD này, nhưng không được bán ngay lập tức. Ba trong số các nguồn tin cho biết số vàng này có thể được dùng làm tài sản thế chấp để chính phủ vay vốn, một phần trong đó sẽ được dùng cho công tác tái thiết sau trận động đất kép tàn khốc hồi tháng 6 năm nay.

Nếu thỏa thuận được chốt, đây sẽ là một trong những kết quả thực chất đầu tiên trong tiến trình đàm phán giữa chính phủ Venezuela được Mỹ hậu thuẫn và phe đối lập, đồng thời là một cột mốc quan trọng nữa trong tiến trình Venezuela tái hội nhập cộng đồng quốc tế. Sau khi tin tức được công bố, diễn biến này có tác động trực tiếp đến kỳ vọng thị trường đối với nợ chủ quyền và các tài sản liên quan của Venezuela.

Bảy năm tranh chấp: Quyền sở hữu số vàng vẫn chưa ngã ngũ

Tranh chấp về số vàng này bắt nguồn từ năm 2019. Khi đó, Mỹ, Anh và một số quốc gia khác công nhận chính trị gia đối lập Juan Guaidó – Chủ tịch Quốc hội khi đó – là tổng thống hợp pháp của Venezuela, phe đối lập ngay lập tức tuyên bố quyền kiểm soát đối với số vàng miếng được lưu giữ trong kho vàng của Ngân hàng Trung ương Anh, tranh chấp từng được đưa lên tới Tòa án Tối cao Vương quốc Anh.

Người phát ngôn của Ngân hàng Trung ương Anh cho biết, trước khi tòa án Vương quốc Anh đưa ra phán quyết tiếp theo về quyền sở hữu hợp pháp của tài khoản, "Ngân hàng Trung ương Anh không thể hành động theo bất kỳ chỉ thị nào", các bên liên quan cần nộp đơn lên tòa án Vương quốc Anh để giải quyết tranh chấp.

Chính phủ và phe đối lập tháng trước đã tuyên bố hai bên đang hợp tác thúc đẩy việc mở khóa tổng cộng 31 tấn vàng được lưu giữ trong kho vàng của Ngân hàng Trung ương Anh. Bộ Ngoại giao Anh từ chối bình luận về vấn đề này.

Phe đối lập kiên trì điều kiện giám sát, việc sử dụng vàng bị hạn chế

Mặc dù lập trường hai bên đang xích lại gần nhau, phe đối lập vẫn yêu cầu rõ ràng áp đặt các ràng buộc nghiêm ngặt đối với việc sử dụng số vàng. Phe đối lập từ lâu cáo buộc chính phủ này tham nhũng tràn lan và quản lý kinh tế yếu kém trong nhiều thập kỷ, kiên quyết thiết lập cơ chế kiểm soát để ngăn chặn việc lạm dụng dự trữ.

"Vàng sẽ được chuyển sang Mỹ, nhưng Delcy Rodríguez sẽ không trực tiếp sử dụng," một người phe đối lập tham gia đàm phán cho biết, "sẽ chịu sự giám sát và hạn chế."

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, các chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận vẫn đang được rà soát và đàm phán chưa được chốt cuối cùng. Hiện tại, một nhóm chính trị gia phe đối lập đã tới Caracas trong tuần này để tiến hành hội đàm với phái đoàn chính phủ do Chủ tịch Quốc hội đương nhiệm Jorge Rodríguez dẫn đầu.

Tiến trình Venezuela tái hội nhập cộng đồng quốc tế tăng tốc

Đàm phán thỏa thuận vàng lần này là một phần trong bối cảnh Venezuela tái hội nhập ngoại giao và kinh tế vào hệ thống quốc tế. Tháng 1 năm nay, Mỹ bất ngờ kiểm soát Tổng thống khi đó Nicolás Maduro, sau đó dần nới lỏng một phần lệnh trừng phạt đối với nền kinh tế Venezuela; tháng 4, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nối lại quan hệ chính thức với Venezuela sau bảy năm gián đoạn, cho phép chính phủ Caracas tiếp cận lại nguồn vốn nắm giữ tại tổ chức này.

Cùng lúc đó, Anh và Venezuela tuần này tuyên bố nâng cấp quan hệ ngoại giao song phương, phía Anh sẽ khôi phục việc cử đại sứ tới Caracas và bày tỏ hoan nghênh tiến trình đàm phán về cuộc bầu cử mới. Jorge Rodríguez đầu tuần này đã tới London hội đàm với chính phủ Anh, và sau cuộc gặp tại Bộ Ngoại giao, Khối thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Anh, ông cho biết trên mạng xã hội rằng sẽ có "tin tốt" cho người dân Venezuela.

Khuôn khổ đàm phán do Mỹ hậu thuẫn này nhằm tạo điều kiện cho Venezuela tổ chức lại cuộc bầu cử. Trong cuộc bầu cử gần nhất năm 2024, Maduro tuyên bố mình giành chiến thắng, nhưng kết quả kiểm phiếu được xác minh độc lập của phe đối lập cho thấy ông thua với cách biệt lớn.

Chính phủ lâm thời chịu áp lực kinh tế, cần gấp nguồn vốn hỗ trợ

Đối với chính phủ lâm thời do Delcy Rodríguez lãnh đạo, việc có được kênh tài trợ từ vàng mang ý nghĩa thực tiễn cấp bách. Trước khi trận động đất kép xảy ra vào tháng 6 năm nay, tốc độ phục hồi kinh tế của Venezuela đã thấp hơn dự kiến; sự tàn phá quy mô lớn do động đất gây ra càng làm gia tăng áp lực về nguồn vốn tái thiết.

Nếu việc dùng vàng làm tài sản thế chấp để vay vốn trở thành hiện thực, nó sẽ cung cấp hỗ trợ thanh khoản cho chính phủ mà không chạm vào lằn ranh đỏ về việc bán dự trữ. Các nhà phân tích cho rằng thỏa thuận này vừa đáp ứng nhu cầu tài trợ của chính phủ, vừa quan tâm đến lo ngại của phe đối lập về an toàn tài sản, là phương án dung hòa mà hai bên có thể chấp nhận trong khuôn khổ chính trị hiện tại.